RSS  

  وبلاگ دیگرم یعنی دست نوشته های یک دگر اندیش  را با مطلب جدیدی به روز کرده ام که در واقع ادامه ی مطلب قبلی در نقد و معرفی کلام و موسیقی شاهین نجفی است، مطلبی با این عنوان:

                شکم سیر و مغز پیر و انقلاب مخملی!

********************************************** 

                   حقوق بشر،توسعه و المپیک در چین

                                                                                      به یاد قربانیان تیان-آن-من

توضیح ضروری: این یادداشت را پیش از این و همزمان با آغاز المپیک پکن در روز آنلاین منتشر کردم

سرمایه داری، بازار آزاد و حاکمیت قانون مهمترین پیش نیازها برای دموکراتیک شدن ساختار سیاسی و فرهنگی جوامع هستند. در واقع به عقیده ی بسیاری نظریه پردازان از برینگتون مور گرفته تا فریدمن و پزوورسکی ، پایایی و نهادینه  شدن دموکراسی در کشور ها ربط وثیقی با میزان نهادینگی سرمایه داری ِ قانون سالار و افزایش در آمد سرانه دارد، در این مورد مطالعات زیادی انجام شده است که اینجا مجالی برای طرح آنها نیست(1) با این حال همانطور که فرید زکریا هم می گوید طی چند دهه ی آینده مهمترین آزمون در مورد ارتباط میان دموکراسی و سرمایه داری قانون سالار در چین به وقوع خواهد پیوست. نتایج اصلاحات اقتصادی در چین حیرت آور بوده است، بین سالهای 1980 تا 2000 متوسط در آمد هر فرد چینی از 1394 دلار به 3976 دلار رسیده است، یعنی تقریبا ً سه برابر. حدود 170 میلیون نفر به بالای خط فقر آمده اند. زکریا همچنین معتقد است «اگر روند اصلاحات اقتصادی در چین به همین ترتیب پیش برود در دو دهه  ی آینده کشوری ثروتمند با یک اقتصاد بازار به وجود خواهد آمد که با اقتصاد جهانی ادغام شده است . این تحول برای چین حیرت آور خواهد بود. اگر چین بخواهد توافقات خود را با سازمان تجارت جهانی به اجرا گذارد باید بالاجبار شفافیت،پاسخگویی و انضباط بازار را در حوزه های وسیعی از اقتصاد داخلی خود حاکم کند. ورود چین به سازمان تجارت جهانی احتمالا تحولی کُند ولی تکان دهنده خواهد بود»(2). با این حال چین مطلقا ً غیر دموکراتیک اداره می شود و حقوق بشر خصوصا ً آزادی بیان و عقیده به نحو گسترده و فزاینده ای در آن نقض می شود. عملا هیچ حزب و رسانه ی مخالفی در این کشور وجود ندارد و سانسور، فیلترینگ و سرکوب سیاسی به نحو شدیدی علیه ناراضیان چینی اعمال می شود. در واقع حزب کمونیست هنوز هم کشور را به لحاظ سیاسی کم و بیش به همان سبک پیشین اداره می کند(هر چند با اجرای تئوری سه جانبه ی "جیانگ زمین" و اجازه ی عضویت تجار و سرمایه دارن در حزب کمونیست حرکتهایی جهت توسعه ی سیاسی نهادهای حاکم انجام شده است)، اصلاحات در اقتصاد تا کنون گشودگی فضای سیاسی را به دنبال نداشته است این باعث شده برخی این گزاره  که لیبرالیزاسیون اقتصادی منجر به تحول دموکراتیک می شود را زیر سئوال ببرند. اما نکته اینجاست که اقتصاد چین هنوز به اندازه ی کافی لیبرالیزه نشده است چین هنوز کشوری نسبتا ً فقیر و توسعه نیافته با یک بورژوازی کوچک است،اما در واقع رهبران کمونیست چین ضمن لیبرالیزه کردن اقتصاد - خودآگاه یا نا خود آگاه- پایه های اقتدار حزب کمونیست را تضعیف می کنند، آنها تا کنون در مهار تحولات سیاسی موفق بوده اند اما اگر لیبرالیزاسیون اقتصادی ادامه یابد ناچار لیبرالیسم سیاسی هم از در وارد خواهد شد. تبدیل شدن چین به یک "لیبرال دموکراسی" بزرگترین موفقیت برای دنیای آزاد خواهد بود، این شاید خیلی خوش بینانه به نظر برسد ولی تجربه موید این خوش بینی است،دنیای آزاد باید به چین فرصت دهد و در عین حال این کشور را برای رعایت بیشتر حقوق بشر و حرکت به سوی گشودگی سیاسی تحت فشار قرار دهد.

کمکهای تسلیحاتی چین به ارتش سودان و اهمال در مورد مسائل مربوط به جنایات روی داده در دارفور، سرکوب ناراضیان سیاسی و محدودیت شدید آزادی بیان و عقیده در کنار عملکرد دولت چین در قبال اعتراضات مردم تبت و وضعیت نامناسب حقوق کارگران(حقوق کار) از جمله مسائلی است که سازمانهای بین المللی و دولتهای غربی باید در مورد آنها با دولت چین گفتگو کنند یا این دولت را تحت فشار قرار دهند. در واقع دنیای آزاد باید با ترکیب ماهرانه و پیچیده ی نرمی و تندی ، تشویق و تنبیه ، گفتگو و فشار سیاسی، تعامل و تقابل چین را به سوی رعایت بیشتر قواعد حقوق بشر سوق دهد. برگزاری المپیک در چین،اعتراض گسترده ی سازمانها و گروههای حقوق بشری و حتی اتحادیه های سیاسی متشکل از دولتها به نقض حقوق بشر در چین و در عین حال حضور برخی از برجسته ترین رهبران سیاسی غرب در افتتاحیه ی المپیک در واقع تصویری است از همین سیاست پیچیده و ترکیبی.

 چین در مسیر درستی گام بر می دارد: حرکت به سوی اقتصاد آزاد و حاکمیت قانون و از آنجا به سوی دموکراسی.

روزی فرا خواهد رسید که نه تنها سالگرد کشتار وحشیانه ی دانشجویان در میدان تیان-آن-من با شکوه و در آزادی کامل برگزار شود بلکه آزادی و دموکراسی که خواست این دانشجویان مقتول بود به نحوی نهادین و غیرقابل بازگشت در چین حاکم شود. تراژدی تیان-آن –من سرانجام فرجام خوشی خواهد یافت؛ شاید روزی  یکی از همین سالگردهای واقعه ی تیان-آن-من  نقطه ی آغاز جنبشی شود که لیبرالیسم سیاسی را در کنار لیبرالیسم اقتصادی حاکم کند و ماباقی میراث شوم کمونیسم را در این کشور جارو کند.

پی نوشتها:

1- از جمله ی این مطالعات می توان به منابع زیر اشاره کرد:

- کتاب بسیار مهم ریشه های اجتماعی دیکتاتوری و دموکراسی نوشته ی برینگتون مور و ترجمه ی حسین بشیریه

- موج سوم دموکراسی نوشته ی ساموئل هانتینگتون ترجمه ی احمد شهسا

- درک دموکراسی:رویکردی بر انتخاب عمومی(تحلیل اقتصادی نهادهای سیاسی) نوشته ی جیمز پاتریک گانینگ ترجمه ی محسن رنانی و محمد خضری

- دموکراسی و توسعه نهادهای سیاسی و بهزیستی در جهان، 1950 – 1990 نوشته ی آدام پروورسکی ترجمه ی جغفر خیرخواهان

 2- آینده ی آزادی، فرید زکریا،ترجمه ی امیر حسین نوروزی صفحه ی 93

                                         با وثيقه 200 ميليون توماني

     سورنا هاشمي آزاد شد

سورنا هاشمي، فعال دانشجويي دانشگاه زنجان که در راه افشاي تلاش معاون دانشجويي اين دانشگاه براي ‏سوءاستفاده جنسي از يک دختر دانشجو کوشيده و نتيجه کار وي و دوستانش پخش فيلم صحنه تلاش "رييس ‏کميته ي انضباطي" براي تعرض به دختر دانشجو بود، شب گذشته و پس از يک ماه حبس با قرار وثيقه 200 ‏ميليون توماني آزاد شد. ‏

رشيد اسماعيلي فعال دانشجويي در گفتگو با روز ضمن تاييد اين خبر افزود: "دقايقي پس از آزادي سورنا با ‏وي تلفني صحبت کردم .نحوه ي حرف زدن سورنا حاکي از وضعيت روحي مناسب وي بود." ‏

امير رئيسيان نيز که به همراه محمد علي دادخواه وکالت سورنا هاشمي در اين پرونده را به عهده دارد در ‏مورد تعيين وثيقه 200 ميليون توماني براي سورنا هاشمي به روز گفت: "اين وثيقه بسيار سنگين و نامتناسب ‏است." ‏

به عقيده ي رييسيان "تعيين چنين وثيقه اي براي يک فعال مدني که حاضر شده است با پاي خودش به دادگاه ‏برود هيچ توجيهي ندارد."‏

رشيداسماعيلي نيز با اشاره به صدور وثيقه هاي سنگين براي فعالين دانشجويي اين مسئله را "اهرم فشاري ‏عليه خانواده ها" ارزيابي کرد که به عقيده وي "کاربست آن نه قانوني است و نه اخلاقي".‏

‏ اين فعال سياسي با اشاره به سرنوشت نامعلوم آرش رائيجي، بهرام واحدي و پيام شکيبا و تعيين قرار وثيقه ‏‏100 ميليون توماني براي بهرام واحدي، دبير انجمن اسلامي دانشگاه زنجان نيز گفت: "نه تنها بايد همه اين ‏دانشجويان آزاد شوند و از دختر قرباني در اين رسوايي اعاده حيثيت شود، بلکه بايد توجه داشت که مجازات ‏معاون متخلف دانشگاه و کساني که از وي حمايت کردند نيز هنوز از فهرست خواست هاي دانشجويان پاک ‏نشده است."‏

در عين حال در آخرين ساعات شب گذشته خبرنگار روز موفق شد گفتگويي کوتاه با سورنا هاشمي انجام دهد. ‏هاشمي با تاکيد بر اينکه به خواست خانواده فعلا قصد مصاحبه ندارد ضمن تاييد وضعيت مساعد جسمي و ‏روحي اش افزود: "من حرفهايم را در همان مصاحبه ي پيش از بازداشت زده ام و حالا هم پس از يک ماه ‏بازداشت بي دليل حرفي جز آنچه يک ساعت پيش از بازداشت گفتم ندارم" او با تشکر از همه ي گروههاي ‏دانشجويي و شخصيتهايي که از وي و دوستانش حمايت کرده اند افزود: "در حال حاضر آرزويي جز آزادي ‏ساير دوستانم ندارم و همچنان به اجراي عدالت در اين پرونده اميدوارم".‏

گفتني است سورنا هاشمي ساعتي پيش از بازداشت در گفتگو با خبرنگار ادوار نيوز از جمله گفته بود:‏‎ ‎‏"من و ‏دوستانم در دانشگاه زنجان هر کاري که کرديم در جهت جلوگيري از اقدامات غيرقانوني و غير اخلاقي ‏معاون دانشگاه بوده است که با سوءاستفاده از موقعيت خود به عنوان معاون دانشجويي و رييس کميته ي ‏انضباطي به اقدامات زشت و خلاف شأن دانشگاه و دانشجو مبادرت مي کرد... اگر بنا بر حاکميت قانون ‏ومقابله با فساد بود بايد از ما تشکر هم مي کردند نه اينکه حکم بازداشتمان را صادر کنند. افشاي رسوايي ‏اخلاقي زنجان تنها حاصل همبستگي دانشجويان بود و هيچ فرد مشخصي را نمي توان مسئول آن دانست. اقدام ‏دانشجويان نه تنها قابل دفاع که حتي افتخار آميز هم بود."‏

به هر حال عليرغم آزادي سورنا هاشمي با وثيقه سنگين 200 ميليون توماني هنوز تعداد ديگري از دانشجويان ‏دانشگاه زنجان در زندان به سر مي برند و از مجازات معاون خاطي دانشگاه هم خبري نيست.

منبع: آرش معتمد-روزآنلاین

۱-وبلاگ دیگرم یعنی دست نوشته های یک دگر اندیش را با مطلبی در مورد کلام و موسیقی شاهین نجفی به روز کرده ام که مطلب را اینجا می توانید بخوانید:

             ما که از مردی مُردیم لا اقل تو زن باش /کلیک کنید

۲- این مصاحبه ی دکتر احمد زید آبادی دبیرکل سازمان دانش آموختگان با سایت روز را حتما بخوانید:

چرا عبدالله نوری را نامزد می کنیم /کلیک کنید

زید آبادی در این مصاحبه به عقیده ی من تحلیل جامعی از شرایط به دست داده که در ضمن به بهترین وجه می تواند بیانگر خواست و موضع سازمان دانش آموختگان هم باشد. این یادداشت دکتر زید آبادی خطاب به جبهه ی مشارکت و سازمان مجاهدین انقلاب نیز در همین چارچوب مهم و قابل توجه است:

دوستان! این راهش نیست /کلیک کنید

۳- سورنا هنوز آزاد نشده است. هنوز با خودم زمزمه می کنم: تو آزادی و خلقی در غم رویت گرفتاران

۴- این مدت چند مطلب در سایتها خوانده ام که مطالعه ی آنها را به دوستان هم توصیه می کنم:

حق دخالت بشردوستانه در گفتگو با آرش نراقی / مصاحبه ی سعید قاسمی نژاد با آرش نراقی

چندفرهنگ گرایی در گفتگو با مایکل والزر / ترجمه ی نیلوفر گلکار(که امیدوارم در بلاد فرنگ شاد و تندرست باشد!)

در شوروی چه گذشت؟ / این مطلب میزگردی است که نشریه ی دانشجویی سرپیچ با حضور امید منتظری، روزبه گرجی بیانی و هژیر پلاسچی در نقد و بررسی تجربه ی شوروی از دیدگاه چپ ترتیب داده است. سرپیچ در همین دو شماره نوید یک نشریه ی جدی را می دهد که بر خلاف بسیاری دیگر از نشریات و سایتهای چپگرای دانشجویی مطالعه اش وقت آدم را تلف نمی کند، به رغم افق فکری متفاوت و حتی متضادی که با این دوستان دارم برایشان آرزوی موفقیت دارم و امیدوارم در راه تقویت یک جریان چپ جدید ،انتقادی و پایبند به اخلاق دموکراتیک  -که چپ را عمیق تر از فحاشی،حذف و هژمونی طلبی بفهمد- موفق باشند. در مورد سرپیچ به زودی مطلبی جداگانه خواهم نوشت و پرسشها و انتقاداتی را با این دوستان در میان خواهم گذاشت، امید که باب دیالوگ و مفاهمه بین همه ی نحله های فکری و سیاسی ایران معاصر گشوده شود. و به قول هژیر پلاسچی ما به درک حضور دیگری نائل شویم.

۵-  من نگویم که مرا از قفس آزاد کنید

قفسم برده به باغی و دلم شاد کنید

فصل گل می گذرد همنفسان بهر خدا

بنشینید به باغی و مرا یاد کنید

یاد از این مرغ گرفتار کنید ای مرغان

چون تماشای گل و لاله و شمشاد کنید

هر که دارد زشما مرغ اسیری به قفس

برده در باغ و به یاد منش آزاد کنید

شمع اگر کشته شد از باد مدارید عجب

یاد پروانه ی هستی شده بر باد کنید

جور و بیداد کند عمر جوانان کوتاه

ای بزرگان وطن بهر خدا داد کنید...